DEN HAAG – In Den Haag is beleefdheid niet langer vrijblijvend. Sinds deze week loopt een pilot waarbij burgers een toeslag kunnen ontvangen voor vriendelijk gedrag in openbare ruimtes. Een knik van 7 graden, een glimlach van anderhalve seconde, of een neutraal compliment als “U lijkt gereed voor de dag” levert €0,05 op — mits correct geregistreerd en niet overdreven.
Het ministerie van Sociale Interactie noemt het “een eerste stap richting geformaliseerde zachtaardigheid.” De vergoeding wordt uitgekeerd via het MijnBeleefdheid-portaal, op voorwaarde dat de handeling wordt vastgelegd met een bodycam of een getuige met geldige VOG en emotionele afstand. Beleefdheid moet aantoonbaar zijn, maar niet te frequent: wie te vaak vriendelijk is, loopt het risico op terugvordering. Een Amsterdammer die zijn buurvrouw zes keer groette in drie dagen werd al gecorrigeerd. “Volgens mijn dossier was het borderline hoffelijk.”
De pilot onderzoekt ook of structurele vriendelijkheid als aftrekpost kan gelden, mits de sociale batterij aantoonbaar uitgeput is. “Empathie is mooi, maar ook belastend,” aldus een beleidsadviseur. “Dat moeten we fiscaal erkennen voordat het leegloopt.”
Ter monitoring is het Nationaal Beleefdheidsregister gestart. Hier worden alle vriendelijke gedragingen opgeslagen, inclusief datum, locatie, mate van oprechtheid en mondhoekspanningsgraad. Burgers krijgen een profielstatus: van “subtiel voorkomend” tot “mogelijk relationeel betrokken.” Inzage via DigiBeleefd is mogelijk, zolang de aanvraag geen uitroepteken bevat.
De pilot loopt tot voorjaar 2026. Daarna wordt geëvalueerd of empathie nog economisch verdedigbaar is. Tot die tijd blijven glimlachen, knikken en complimenteren toegestaan — tenzij iemand het expres doet.