Hij draagt een vissersjas, spreekt in korte zinnen en zegt wat “het volk” denkt. Meneer Paling Populist is geen Kamerlid, maar een stijlfiguur: herkenbaar, volkser dan volks, en altijd tegen “Den Haag”. Zijn kracht? Sentiment. Zijn zwakte? Structuur.
De term “palingpopulisme” ontstond na een debat tussen Jesse Klaver en Mona Keijzer, waarin Klaver haar Volendamse stijl en standpunten samenvatte als populisme verpakt in paling. Sindsdien is “meneer Paling Populist” een ironische metafoor voor politici die scoren op herkenning, niet op inhoud.
Volksheid is legitiem — politiek moet emotie erkennen. Maar als het de enige legitimatie wordt, verdwijnt de diepgang. Dan telt niet wat je zegt, maar hoe je het zegt. En dan wordt het debat een wedstrijd in sentiment, niet in oplossingen.
Regionale trots speelt daarin mee. “Den Haag snapt ons niet” is een krachtig frame, maar leidt zelden tot houdbaar beleid. Geen statushouders, geen windmolens, geen woke — het zijn standpunten die scoren, maar zelden standhouden.
Voor kiezers is de les helder: wie stemt op stijl, krijgt zelden structuur. En wie kiest voor herkenning, mist soms richting.