Ede – In een poging om de kloof tussen burger en beleid te verkleinen, lanceerde het ministerie van Binnenlandse Zaken afgelopen week de pilotversie van BegripBegrip, een interactieve tool die ambtenaren helpt om beleidstaal te vertalen naar mensentaal — en vice versa.
De tool, ontwikkeld in samenwerking met het Instituut voor Toegepaste Verwarring en de Hogeschool voor Ambtelijk Communicatiegedrag, maakt gebruik van een zelflerend algoritme dat zinnen als “Het college heeft besloten tot een integrale herijking van het participatiebeleid” automatisch omzet in “We gaan het anders doen, maar we weten nog niet hoe.”
Volgens projectleider Marleen van der Gracht is de tool bedoeld om “beleidsintenties te harmoniseren met semantische toegankelijkheid.” In gewone taal: ambtenaren moeten leren praten als mensen. “We merkten dat sommige beleidsstukken alleen begrepen werden door de auteur zelf — en dan nog met moeite,” aldus Van der Gracht.
Tijdens de pilot in Ede werden ambtenaren uitgedaagd om hun eigen memo’s door BegripBegrip te halen. De resultaten waren wisselend. Een beleidsadviseur sociale zaken kreeg als vertaling van zijn tekst: “We hebben geen idee wat we doen, maar het klinkt verantwoord.” Een andere ambtenaar zag zijn rapport over parkeerbeleid vertaald worden naar: “U mag hier niet parkeren, tenzij u het durft.”
De tool bevat ook een omgekeerde functie: burgers kunnen hun klachten invoeren, waarna BegripBegrip deze omzet in beleidsjargon. Zo werd “Waarom moet ik drie maanden wachten op een antwoord?” vertaald naar: “De reactietermijn is afhankelijk van de interne afstemmingscyclus en de prioritering binnen het concernproces.”
Hoewel sommige gemeenten sceptisch zijn (“We willen juist méér beleidstaal, niet minder,” aldus een woordvoerder uit Rijswijk), is de belangstelling groot. De tool wordt volgend kwartaal uitgerold in de provincies Utrecht en Zeeland, mits de implementatie-impactanalyse positief uitvalt.